|
Rozdział I. Osoby zdolne do żądania i dawania satysfakcji honorowej
Art. 1Pojęciem osoby zdolnej do żądania i dawania satysfakcji honorowej albo krótko: osobami honorowymi lub z angielskiego gentelmenami nazywamy (z wykluczeniom osób duchownych)
te osoby płci męskiej, które z powodu wykształcenia, inteligencji osobistej, stanowiska społecznego lub urodzenia wznoszą się ponad zwyczajny poziom uczciwego człowieka.
Uwaga: Określenie powyższe usuwa zatem kobietę z pod mocy obowiązującej przepisów honorowych, dając tym samym wyraz swej średniowiecznej genezie i czyniąc zadość
zasadzie francuskiej, określającej kobietę, jako "impropre au duel".
Art.2 Przez pojęcie "osób stanu duchownego" należy rozumieć nie tylko osoby o święceniach kapłańskich, ale również
wszystkie osoby posiadające świecenia niższe, dalej zakonników, kleryków, wreszcie słuchaczy uniwersyteckich wydziału teologicznego.Uwaga: Dla braku jakiegokolwiek zwyczaju polskiego, określającego pojęcia
"osoby duchownej", przyjmujemy określenie włoskie, uznające każdego człowieka, noszącego prawnie szaty duchowne, jako wyłączonego od obowiązków, złączonych ze świeckim pojęciem honoru.
Art. 3. Z tytułu wykształcenia zaliczyć należy do osób zdolnych do żądania i dawania satysfakcji honorowej tych wszystkich, którzy ukończyli szkoły
średnie. Art. 4. Mimo braku wykształcenia średniego należy wciągnąć pod pojęcie osób honorowych tych wszystkich, którzy
swoją inteligencją lub wybitnymi zdolnościami w rzeczywistości dorośli, jeśli nie przewyższyli poziom średniego wykształcenia.Uwaga: Dlatego nie można odmówić satysfakcji artyście malarzowi, mimo, iż tenże
studiów średnich nie odbył, lub np. powieściopisarzowi, który ukończył trzy klasy gimnazjalne. Art. 5. Osoby
nieposiadające wymaganych art. 3 i 4 kryteriów, posiadają mimo to zdolności dawania i żądania honorowego zadośćuczynienia, o ile zajmują wybitne stanowisko społeczne.
Uwaga: W myśl tej zasady należy udzielić satysfakcji honorowej wieśniakowi, który jest posłem na sejm. Art. 6.
Wreszcie osobom stanu szlacheckiego należy sie bez względu na wymogi art. 3-5 prawo gentelmanów. Uwaga: Postanowienie tego artykułu, manifestującego jaskrawo zabytek feodalizmu, jest wszędzie respektowane
po dziś dzien i na tej zasadzie przyjęte. Art. 7. Wszyscy ludzie honorowi są sobie bezwzględnie równi. Dlatego nie wolno
odmawiać zadośćuczynienia z powodu różnicy stanu, urodzenia, stanowiska lub majątku.Osoba odmawiająca na takiej podstawie satysfakcji honorowej staje się niehonorową.
Uwaga: Zasada powyższa, odpowiadająca w zupełności współczesnej demokratyzacji społeczeństw, nie dozwala np. członkowi rodu książęcego odmówić satysfakcji honorowej robotnikowi, który jest posłem na
sejm.
Art. 8. Wykluczonymi ze społeczności ludzi honorowych są osoby, które dopuściły się pewnego ściśle kodeksem honorowym
określonego czynu; a więc indywidua następujące:1. osoby karane przez sąd państwowy za przestępstwo pochodzące z chciwości zysku lub inne, mogące danego osobnika poniżyć w opinii ogółu;
2. denuncjant i zdrajca; 3. tchórz w pojedynku lub na polu bitwy; 4. homoseksualista; 5. dezerter z armii polskiej; 6. nieżądający satysfakcji za ciężką zniewagę, wyrządzoną przez człowieka honorowego;
7. przekraczający zasady honorowe w czasie pojedynku lub pertraktacji honorowych; 8. odwołujący obrazę na miejscu starcia przed pierwszym złożeniem względnie pierwszą wymianą strzałów;
9. przyjmujący utrzymanie od kobiet nie będących jego najbliższymi krewnymi; 10. kompromitujący cześć kobiet niedyskrecją; 11. notorycznie łamiący słowo honoru; 12. zeznający fałsz przed sądem honorowym;
13. gospodarz łamiący prawa gościnności przez obrażanie gości we własnym mieszkaniu; 14. ten, kto nie broni czci kobiet pod jego opieką pozostających; 15. piszący anonimy; 16. oszczerca;
17. notoryczny alkoholik, o ile w stanie nietrzeźwym popełnia czyny poniżające go w opinii społecznej 18. ten, kto nie płaci w terminie honorowych długów; 19. fałszywy gracz w hazardzie; 20. lichwiarz i paskarz;
21. paszkwilant i członek redakcji pisma paszkwilowego; 22. rozszerzający paszkwile; 23. szantażysta; 24. przywłaszczający sobie nieprawnie tytuły, godności lub odznaczenia;
25. obcujący ustawicznie ludźmi notorycznie nie niehonorowymi; 26. podstępnie napadający (z tyłu, z ukrycia itp.); 27. sekundant, który naraził na szwank honor swego klienta; 28. stawiający zarzuty
przeciw honorowi osoby drugiej i uchylający się od ich podtrzymania przed sądem honorowym. Art. 9.
Nieślubne urodzenie nie stanowi powodu do odmówienia satysfakcji honorowej, Art. 10. Każdą wątpliwość dotyczącą zdolności
danej osoby do dawania i żądania satysfakcji honorowej rozstrzyga sąd honorowy. Art. 11. O ile jedną z osób, wiodących;
spór honorowy, jest człowiek nieznany w miejscu prowadzenia sprawy honorowej, jest jego obowiązkiem na żądanie strony przeciwnej podać wszystkie dane, dotyczące jego osoby i wykazujące jego honorowość. Art. 12. Sądowe przedawnienie przestępstwa nie przedawnia tegoż jako zarzutu przeciw honorowości. |